تغذيه در دوران کنکور (1)


2392311471851075518238941421231291358857164.jpg

مسلماً هر پدر و مادري آرزو دارد که فرزندش از سلامتي کامل برخوردار بوده و در تحصيل علم موفقيت هاي روز افزوني داشته باشد. يکي از عواملي مهم در حفظ سلامتي و موفقيت تحصيلي دانش آموزان ، تغذيه مناسب است.

کيفيت تغذيه  کودکان  و نوجوانان  به خصوص در دوران امتحانات  يا کنکور ، تاثير به سزايي در موفقيت يا عدم موفقيت آنها در امتحانات دارد.

براي بررسي تاثير تغذيه در موفقيت تحصيلي اين گروه سني ، بهتر است ابتدا به تغييراتي که در دوران امتحان يا کنکور در زندگي آنان رخ مي دهد بپردازيم.

 در دوران امتحانات معمولاً کودکان  و نوجوانان به علت ترس از عدم موفقيت در امتحان ، دچار استرس  مي شوند . يکي از اثرات مهم استرس  اين است که موجب اتلاف مواد مغذي از بدن شده و نياز بدن را به مواد مغذي افزايش مي دهد؛ بنابراين غذاي عادي و معمولي که انسان مصرف مي کند ، در مواقعي که فرد دچار اضطراب  و استرس  است، نمي تواند پاسخگوي نيازهاي تغذيه اي انسان باشد و چنانچه اين حالت ادامه يابد، مي تواند منجر به سوء تغذيه شود.

در دوراني که کودکان  و نوجوانان  خود را براي امتحان آماده مي کنند و تمام تلاششان صرف درس خواندن و آمادگي براي امتحان  مي شود، معمولاً نسبت به تغذيه خود توجه زيادي نمي کنند؛ در نتيجه نظم غذايي آنها به هم مي خورد. معمولاً در اين دوران سه وعده غذاي اصلي يعني صبحانه ، ناهار و شام در ساعات معين و مناسبي مصرف نمي شوند و يا ممکن است بعضي از وعده هاي اصلي غذايي حذف شوند. از آنجا که صرف سه وعده ي اصلي غذايي ضروري است، حذف هر يک از وعده ها مي تواند به سلامت انسان لطمه بزند. حتي چنانچه سه وعده ي اصلي غذايي مصرف شود، ولي در ساعات معين و منظم نباشد باز هم مي تواند اختلالاتي در سلامتي انسان ايجاد کند.

در هر حال هر نوع بي نظمي در صرف غذا مي تواند موجب ناراحتي گوارشي شود. همچنين ممکن است موجب سوء تغذيه گردد.

115117115124188692342471961201904088226148202.jpg
 در زمان امتحانات و کنکور ، به علت فعاليت فکري زياد ممکن است تمايل فرد به مصرف مواد شيرين افزايش يابد؛ چرا که انرژي لازم براي فعاليت سلول هاي عصبي صرفاً از گلوکز است و گلوکز در اثر متابوليسم کربوهيدرات ها ( مواد قندي و نشاسته اي ) حاصل مي شود؛ لذا ممکن است در اثر فعاليت فکري زياد، نياز به کربوهيدرات ها افزايش يابد.

افراط در مصرف انواع شيريني و موادي که در تهيه ي آنها از قند و شکر استفاده مي شود، مي تواند موجب افزايش وزن و چاقي شود. همچنين باعث پيدايش عادت به مصرف مواد شيرين مي شود که اين عادت حتي اگر در دوران کودکي منجر به چاقي نشود، با افزايش سن موجب چاقي  و عوارض ناگوار ناشي از آن مي گردد. در ضمن مصرف زياد مواد شيرين به سلامت دندان ها لطمه مي زند و موجب پوسيدگي و خرابي دندان ها  مي شود.

اگر شيريني ها نزديک وعده هاي اصلي غذايي مصرف شوند، موجب افزايش قند خون و ايجاد سيري مي شود (چون قند آن ها به سرعت جذب خون مي شود ) و شخص اشتهايي  براي صرف غذاي اصلي نخواهد داشت. چون شيريني ها ارزش تغذيه اي بالايي ندارند و حاوي مقدار کافي مواد مغذي نيستند، لذا نمي توانند نيازهاي تغذيه اي انسان را تامين کنند و چنانچه جانشين غذاي اصلي گردند، موجب بروز سوء تغذيه به خصوص در کودکان و نوجوانان خواهند شد.

 در دوران امتحان به علت مشغله ي فراوان و صرف وقت زياد براي درس خواندن، معمولاً فرصتي براي ورزش ، پياده روي  و ساير فعاليت هاي بدني  باقي نمي ماند. کمبود تحرک و کاهش فعاليت بدني مي تواند عوارض و اختلالات زيادي در شخص ايجاد کند.

براي کساني که اضافه وزن دارند و يا آمادگي ابتلا به چاقي را دارند، کمبود تحرک موجب افزايش وزن و چاقي مي شود.

در افراد کم اشتها و لاغر، کمبود تحرک باعث کاهش اشتها و تشديد لاغري  مي شود. در ضمن کمبود فعاليت هاي بدني در همه ي افراد در دراز مدت ، موجب تجمع چربي در برخي قسمت هاي بدن مانند شکم  ، باسن ، ران ها  و به طور کلي چاقي موضعي مي شود. کمبود تحرک اگر با کم خوابي  و خستگي توام شود، قدرت يادگيري را کاهش داده و باعث کم شدن قدرت حافظه  مي گردد که اين امر مي تواند منجر به عدم موفقيت در امتحانات شود.

 کودکان  و نوجوانان در اکثر موارد به ويژه هنگام امتحانات  و کنکور، تمايلي به مصرف مواد حاوي فيبر غذايي ندارند، زيرا اين مواد نياز به جويدن زياد دارند؛ مثل سبزي ها، سالاد و ميوه هاي تازه که نياز به پوست کندن و خرد کردن دارند .

84153223961792451762320915516424049101222218.jpg

در دوران امتحانات چون افراد وقت زيادي را صرف خواندن درس مي کنند ، با عجله و در مدت کوتاهي غذا مي خورند، بنابراين موادي را ترجيح مي دهند که به آساني خورده شوند و نياز به پوست کندن، خرد کردن و جويدن زياد نداشته باشند. به همين علت معمولاً از خوردن فيبر غذايي امتناع مي کنند که اين امر موجب بروز اختلالات مختلف از قبيل يبوست و در سنين بالاتر افزايش چربي خون  ، بروز عوارض قلبي – عروقي  و سکته  ، سرطان  ، افزايش فشار خون  ، چاقي ، ديابت  و بسياري عوارض ناگوار ديگر در آنان مي شود.

افراد در اين ايام به علت کمبود وقت ، با عجله  غذا مي خورند و غذا را به خوبي نمي جوند. اين امر براي سلامتي آنها بسيار مضر است، زيرا غذا در دهان در اثر جويدن خُرد و با بزاق آغشته مي شود و براي هضم آماده مي گردد. حال چنانچه اين مرحله به درستي انجام نشود، اولين مرحله ي هضم دچار اختلال مي گردد و بار دستگاه گوارش سنگين مي شود که پيامد آن بروز ناراحتي هاي گوارشي است.

در ضمن در افراد چاق که اشتهاي کاذب براي غذا خوردن دارند، خوب نجويدن غذا و با عجله غذا خوردن موجب مصرف غذاي بيشتر شده و زمينه را براي چاقي بيشتر فراهم مي کند.

برخي از شاگردان به علت آنکه شب ها مطالعه مي کنند و دير به بستر مي روند ، صبح دير از خواب بر مي خيزند ، در نتيجه فرصتي براي خوردن صبحانه ندارند و بدون مصرف صبحانه به مدرسه مي روند. اين مسئله عوارض زيادي در بر دارد؛ از جمله آن که موجب افت قند خون مي شود که عوارض عصبي از قبيل سستي ، بي حالي ، خستگي ، عصبانيت  ، بي حوصلگي و افسردگي  را بر دارد، به خصوص کاهش حافظه  و قدرت يادگيري يکي از اختلالات مهم افت قند خون يا هيپوگليسمي است؛ بنابراين افرادي که بدون خوردن صبحانه در جلسه ي امتحان يا کنکور شرکت مي کنند، شانس کمتري براي موفقيت در امتحان را دارند.

به هنگام درس خواندن و آماده شدن براي کنکور ، معمولاً شاگردان دچار اضطراب و استرس زيادي مي شوند که اين حالت در افراد لاغر موجب کاهش اشتها و عدم مصرف غذاي کافي مي شود ، در نتيجه به فرد به شدت لاغر مي شود.

در افراد چاق ، استرس باعث پرخوري عصبي شده و منجر به دريافت مقدار زيادي کالري مي گردد که موجب افزايش بيشتر وزن مي شود.

معمولاً در دوران امتحان، افراد خوردن آب  را فراموش مي کنند و يا از مصرف آب خودداري مي کنند. اين امر باعث بروز يبوست ، ادم ، اختلال در سلامت پوست  و اختلال در واکنش هاي بيوشيميايي داخلي بدن مي شود و سلامتي شخص را به خطر مي اندازد.

تغذيه در دوران کنکور (2)


1845414913190139146201954760921262348563.jpg

عوارض و اختلالاتي که به علت تغذيه ي غلط در دوران امتحانات  و کنکور ممکن است براي کودکان و نوجوانان پيش آيد و سلامتي آنان را تهديد کند، عبارتند از :

- کاهش قدرت حافظه  و يادگيري ، در نتيجه عدم موفقيت در امتحانات 

کم خوني 

- کمبود رشد و کوتاهي قد 

- کاهش قدرت بينايي 

- ناراحتي هاي عصبي از قبيل بد خلقي ، پرخاشگري ، بي حوصلگي ، خستگي و گيجي ، افسردگي 

- کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت ها ، که از نتايج آن بيمار شدن مکرر ، طولاني شدن دوران بهبودي و ابتلا به امراض مختلف است.

نکاتي که کودکان و نوجوانان در دوران امتحانات و کنکور بايد رعايت کنند

* استراحت کافي به خصوص در اين دوران که فعاليت فکري زياد است، بسيار ضروري است. خستگي و بي خوابي  قدرت حافظه  و يادگيري را کاهش مي دهند.

* تحرک جسمي کافي ، موجب شادابي و قدرت بيشتر حافظه مي شود؛ در ضمن از بروز يبوست ، چاقي  ، افزايش چربي هاي خون  و خستگي پيشگيري مي کند.

* مصرف بيشتر لبنيات از قبيل شير ، ماست  ، پنير کم چربي ، دوغ  ، کشک  براي کودکان و نوجوانان که در سنين رشد هستند ، ضروري است؛ به خصوص در وعده صبحانه  مصرف شير و پنير مفيد است.

* مصرف تمام وعده هاي اصلي غذايي يعني صبحانه ، ناهار و شام و ميان وعده ي صبح و عصرانه مفيد است. خصوصاً وعده هاي اصلي غذايي اصلاً نبايد حذف شوند.

* استفاده از ميوه ها و سبزي هاي تازه ، ماهي  ، تخم مرغ  ( به ميزان متعادل ) به حفظ سلامت کودکان و نوجوانان کمک مي کند. در ضمن ويتامين ها و مواد معدني لازم را به بدنشان مي رساند.

* پروتئين موجود در ماهي و تخم مرغ از نوع بسيار خوب و با کيفيت بالاست و براي رشد کودکان و نوجوانان ضروري است.

2482461941764210011510619821551810588644.jpg

* خوردن صبحانه براي همه ي افراد به خصوص کودکان و نوجوانان لازم است و به تقويت حافظه ي آنان کمک زيادي مي کند.

* مصرف آب ميوه ها و سبزي هايي مانند مرکبات  ، گوجه فرنگي  ، هويج  در دوران امتحان مفيد است و حاوي ويتامين هاي ضروري براي تقويت قدرت حافظه ، شادابي  و افزايش مقاومت بدن در برابر بيماري ها است.

* کودکان و نوجوانان بايد خود را عادت دهند که وقت کافي صرف خوردن غذا نمايند. به هنگام غذا خوردن ، خود را به برنامه هاي جنبي مشغول نکنند. از ديدن فيلم هاي تلويزيوني پرهيجان و يا گوش کردن به داستان هاي مهيج و تکان دهنده که روي اعصاب اثر بدي دارند، بپرهيزند.

* بحث و گفت و گو به هنگام غذا خوردن به خصوص چنانچه با عصبانيت  يا هيجان توام باشد، صحيح نيست؛ زيرا موجب اختلال در هضم و جذب و متابوليسم مواد غذايي مي شود و در نتيجه مانع استفاده کامل سلول ها از مواد غذايي مي شود. حفظ آرامش روحي به خصوص موقع غذا خوردن، به حفظ سلامت و استفاده بيشتر بدن از مواد غذايي کمک مي کند. در ضمن از بروز اختلالات گوارشي از قبيل نفخ ، سنگيني دستگاه گوارش ، تهوع و دل درد پيشگيري مي کند.

* با آرامش غذا خوردن و خوب جويدن غذا، از مواردي است که بايد به آن توجه زيادي مبذول گردد و به صورت عادت در انسان به ويژه در کودکان و نوجوانان در آيد.

کودکان و نوجوانان عزيز توجه داشته باشند که دوران امتحان  يا کنکور بخشي عادي از زندگي است که لازم است فعاليت فکري بيشتري براي آن صرف شود. اين ايام به هيچ وجه دوران بحراني و خطرناک عمر نيست؛ از اين رو در کنار زندگي طبيعي بايد با حفظ آرامش، بيشتر مطالعه نمود و خود را براي امتحان آماده کرد

 

/ 0 نظر / 3 بازدید